| ระบบเสียงในภาษาไทย |
ระบบเสียงในภาษาไทย
แบ่งเป็น 3 ชนิด คือ เสียงสระ เสียงพยัญชนะและเสียงวรรณยุกต์ เสียงสระ
หรือเสียงแท้ คือเสียงที่เปล่งโดยให้ลมออกทางช่องปาก และไม่กระทบหรือถูกปิดกั้น
จากอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่ง ในช่องปาก เสียงสระในภาษาไทยแบ่งออกเป็น
1.1 สระแท้หรือสระเดี่ยว
มี 18 เสียงดังนี้
|
ระดับลิ้น |
(ปลายลิ้น ) สระหน้า |
(กลางลิ้น) สระกลาง |
(โคนลิ้น) สระหลัง |
|
ระดับสูง |
อิ อี |
อึ อื |
อุ อู |
|
กลางสูง |
เอะ เอ |
เออะ เออ |
โอะ โอ |
|
กลางต่ำ |
แอะ แอ |
- - |
เอาะ ออ |
|
ต่ำ |
- - |
อะ อา |
- - |
1.2 สระเลื่อน หรือ
สระประสม มี 3 เสียงดังนี้ สระเอีย
(= อี + อา) สระ เอือ (= อือ + อา) และสระ อัว (= อู + อา) สระประสมเกิดจากการเลื่อนของลิ้น
ในระดับสูง ลดลงสู่ระดับต่ำ ดังนั้นจึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "สระเลื่อน"
ในบางตำรา จะเพิ่มสระเลื่อนเสียงสั้น มักเป็นคำเลียนเสียงธรรมชาติ
หรือไม่ ก็เป็นคำที่ยืมมาจากภาษาอื่น เช่น
ผัวะ ยัวะ เปรี๊ยะ เกี๊ยะ เจี๊ยะ
1.3 สระเกิน คือสระที่มีเสียงพยัญชนะประสมอยู่ด้วย
ไม่จัดว่าเป็นสระที่แท้จริง คือ ฤ(=ร+อึ)
ฤา(=ร+อื) ฦ (=ล+อื) อำ (=อะ+ม) ไอ ใอ (=อะ+ย)
เอา (=อะ+ว)
|
ข้อสังเกตเกี่ยวกับเรื่องเสียงสระ
1. เสียงสระสั้น - ยาวของเสียงสระเดี่ยว
สามารถแยกความหมายของคำให้แตกต่างกัน เช่น
มิด - มีด, เข็ด - เขต, อึด - อืด, อุด - อูฐ, หด - โหด
2. ฤ ฤา ฦ ฦา อำ ไอ ใอ เอา ถือเป็นสระเกิน
คือสระที่มีเสียงพยัญชนะประสมอยู่ด้วย ดังนั้น สระเกินเหล่านี้
จึงไม่สามารถมีตัวสะกดได้อีก
3. เมื่อประสมคำเข้ากันแล้ว รูปสระอาจจะลดรูปหรือเปลี่ยนรูปได้
เช่น
• ลดรูปวิสรรชนีย์ (สระอะ) เช่น อนุชา
พนักงาน ณ ธ
• เปลี่ยนรูปวิสรรชนีย์เป็นไม้ผัด (ไม้หันอากาศ) เมื่อมีตัวสะกด
เช่น กัก กัด กัน และเป็นตัว ร หัน เช่น สรร
สวรรค์
• เปลี่ยนรูปสระออ ในบางคำ เช่น บ่
จรลี ทรกรรม พร กร (ส่วนมากเป็น ตัว ร สะกด)
• เปลี่ยนรูปสระเอะ แอะ เป็นไม้ใต่คู้ เช่น
เล็ก เก็ง แข็ง บางคำเพียงแต่ลดรูป เช่น เพชร
เป็นต้น
• ลดรูปสระโอะ เช่น คน กก กง กด กบ
ลด นก จด ขด นนท์
• เปลี่ยนรูปสระเอาะ โดยใช้ตัว อ กับไม้ใต่คู้แทน เช่น ล็อคเกต
หรือเพียง แต่ลดรูป เช่น นอต เป็นต้น
• เปลี่ยนรูปสระเออ เป็นรูปสระอิแทนรูป อ เช่น เกิน
เริง เชิด เพลิง
• ลดรูป อ ในสระเออ ในคำที่สะกดด้วยแม่เกย เช่น เกย
เขย เคย (ปัจจุบัน ยังมีคำที่เขียนเต็มรูปอยู่บ้าง เช่น
เทอม เทอญ เป็นต้น)
• ลดรูปไม่ผัดในสระ อัว ในคำที่มีตัวสะกด เช่น ควง
ขวด เพราะฉะนั้น เวลาพิจารณาเรื่องเสียงสระ ต้องไม่ลืมนึกถึงการลดรูป
หรือเปลี่ยนรูปสระด้วย
• เสียงสระบางเสียงใช้รูปสระแทนได้หลายรูป เช่น เสียง ไอ
อาจเขียน ใน ไน นัย ทำให้ความหมายต่างกัน
• เสียงสระบางเสียงใช้อักษรแทนได้หลายรูปเช่น เสียง อำ อาจเขียน
ทำ ธรรม |
|
ตำแหน่งของเสียงพยัญชนะ ปรากฏได้ใน 2 ตำแหน่ง คือ
1. ตำแหน่งต้นคำ พยัญชนะทุกเสียงในภาษาไทยปรากฏในตำแหน่งต้นคำ
โดยปรากฏเพียงตัวเดียวเช่น สวน อ่าง หู
และปรากฏ 2 เสียง คือควบเสียง / ร /
/ ล // ว / เป็นเสียงควบกล้ำ เช่น กราด
กลาด กวาด
2. ตำแหน่งพยางค์ท้าย เสียงพยัญชนะที่ปรากฏในตำแหน่งพยางค์ท้าย
8 เสียง ได้แก่ / ป / - แม่กบ / ต / - แม่กด / ก / - แม่กก /
ง / - แม่กง / น / - แม่กน / ม / - แม่กม / ย / - แม่เกย / ว
/ - แม่เกอว
พยัญชนะไทยมีทั้งหมด 21 เสียง
และแทนด้วยตัวอักษรถึง 44 รูป ในระบบเขียนจึงมักเกิดปัญหาว่า
จะใช้อักษรตัวไหนเขียนแทนเสียงนั้น ๆ หากไม่รู้ความหมายเสียก่อน
พยัญชนะต้น
•
เสียง / ข / มีรูป ข ค ฆ เช่น ไข่ คน เฆี่ยน
• เสียง
/ ช / มีรูป ฉ ช ฌ เช่น ฉาน ชาน ฌาน
• เสียง
/ ถ / มีรูป ฐ ฒ ถ ท ธ (ฑ ในบางคำ) เช่น
ฐาน เฒ่า ถุง ท่าน ธง มณโฑ |
ตัวสะกด
| มาตราแม่ กก |
ใช้ ก ข ค ฆ สะกดได้ เช่น โกรก
เลข อัคนี เมฆ |
| มาตราแม่ กง |
ใช้ ง สะกด เช่น หมาง
ยุง |
| มาตราแม่ กด |
ใช้ จ ฎ ฏ ฐ ฒ ด ต ถ ท ธ ซ ส ศ ษ สะกดได้แก่
อัจฉรา บงกซ กฎ ปรากฏ |
| มาตราแม่ กน |
ใช้ น ญ ณ ร ล ฬ สะกดได้แก่ กัน
กัญญา ญาณ |
| มาตราแม่ กบ |
ใช้ บ ป พ ฟ ภ สะกดได้แก่
อบ บาป |
| มาตราแม่ กม |
ใช้ ม สะกด เช่น กรรม |
| มาตราแม่ เกย |
ใช้ ย สะกด เช่น ขวย
รวย |
| มาตราแม่ เกอว |
ใช้ ว สะกด เช่น วาว
|
| รูปพยัญชนะที่ไม่ใช้เป็นตัวสะกดเลย คือ ฉ
ฌ ผ ฝ อ ห ฮ |
|
ข้อสังเกตเกี่ยวกับเรื่องเสียงพยัญชนะ
1. เสียงพยัญชนะมี 21 เสียง
แต่แทนด้วยรูปพยัญชนะ 44 รูป จึงมีปัญหาเกี่ยวกับการเขียน
2. รูปพยัญชนะมีลักษณะผูกพันกับเสียงวรรณยุกต์
การที่เราจัดอักษรสูง กลาง ต่ำ แสดงว่า ตัวพยัญชนะของเรา เมื่อผสมสระแล้ว
จะเกิดเสียงวรรณยุกต์ติดตามมา
3. รูปพยัญชนะบางตัวไม่ออกเสียง
• พยัญชนะที่มีเครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับ เช่น สงฆ์
วงค์ จันทร์
• พยัญชนะที่ตามหลังพยัญชนะสะกดบางคำ เช่น
สมุทร พุทธ
• ร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอักษรควบไม่แท้ เช่น ทรง
ทราบ ทรวง เสด็จ
• ร หรือ ห ที่นำหน้าพยัญชนะสะกดบางคำ เช่น ปรารถนา
พรหม
• ห หรือ อ ที่นำอักษรเดี่ยว เช่น หลาย
หลาก อย่า อยู่
4. ตัวอักษรเรียงกัน 2 ตัว บางครั้งออกเสียงควบ
บางครั้งออกเสียง สระแทรก เช่น จมปลัก ปรักหักพัง
5. ตัว "ว" ทำหน้าที่ได้หลายอย่าง
เช่น สระอัว เช่น กลัว รวย
• พยัญชนะควบ เช่น ควาย ขวาด
พยัญชนะต้น วูบ วาบ
• อักษรนำ เช่น หวั่น ไหว พยัญชนะท้าย
เช่น ราว ร้าว
6. เสียงวรรณยุกต์ หรือเสียงดนตรี
คือ เสียงสูง ๆ ต่ำ ๆ ที่เปล่งออกมาพร้อมกับเปล่งเสียง สระเสียง
ต่ำนี้ ทำให้ความหมายต่างกัน เสียงวรรณยุกต์ในภาษาไทย มี 5 เสียง
คือ สามัญ เอก โท ตรี และจัตวา |
| ข้อสังเกตเกี่ยวกับเรื่องเสียงวรรณยุกต์ |
คำไทยบางคำออกเสียงวรรณยุกต์ไม่ตรงกับรูปวรรณยุกต์
หรือมีเสียงวรรณยุกต์แต่ไม่มีรูปวรรณยุกต์ มีหลักสังเกต คือ
1. คำที่ออกเสียงไม่ตรงรูปวรรณยุกต์
คือ อักษรต่ำ คำเป็นและคำขยาย ถ้ามีรูปวรรณยุกต์ เอก
จะออกเสียงเป็นเสียงโท และถ้ามีรูปวรรณยุกต์ โท จะออกเสียงเป็นเสียงตรี
2. คำที่ออกเสียงวรรณยุกต์
แต่ไม่มีรูปวรรณยุกต์ คือ คำที่เป็นพื้นเสียงของอักษรทั้ง 3 หมู่
ได้แก่
• อักษรสูง คำเป็น พื้นเสียงจัตวา คำตายพื้นเสียง เอก
• อักษรต่ำ คำเป็น พื้นเสียงสามัญ คำตายเสียงยาว พื้นเสียงโท
|
